Wednesday 27 February 2013

વચનામૃત ગઢડા પ્રથમ નું 45 : સાકાર- નિરાકારનુ

વચનામૃત ગઢડા પ્રથમ નું 45 : સાકાર-
નિરાકારનું
સંવત 1876ના મહા સુદિ 10 દશમીને દિવસ
સાંજને સમે સ્વામી શ્રીસહજાનંદજી મહારાજ
શ્રીગઢડા મધ્યે
દાદાખાચરના દરબારમાં શ્રીવાસુદેવ
નારાયણના મંદિરની આગળ ઓટા ઉપર
દક્ષિણાદે મુખારવિંદે વિરાજમાન હતા અને
ધોળી ચાદર ઓઢી હતી ને ધોળો ખેસ
પહેર્યો હતો ને માથે ધોળી પાઘ
બાંધી હતી અને પોતાના મુખારવિંદની આગળ
મુનિ તથા દેશદેશના હરિભક્તની સભા ભરાઈને
બેઠી હતી.
પછી ગોપાળાનંદ સ્વામીએ પૂછ્યું જે, “હે
મહારાજ! કેટલાક વેદાંતી એમ કહે છે જે,
‘ભગવાનને આકાર નથી,’ અને તેવા જ
પ્રતિપાદનની શ્રુતિઓને ભણે છે. અને કેટલાક
જે નારદ, શુક, સનકાદિક
સરખા ભગવાનના ભક્ત છે તે તો ભગવાનનું
સાકારપણું પ્રતિપાદન કરે છે. તે એ
બેમાંથી કોણ સાચા છે?”
પછી શ્રીજીમહારાજ બોલ્યા જે, “જે ભગવાન
પુરુષોત્તમ છે તે તો સદા સાકાર જ છે અને
મહાતેજોમય-મૂર્તિ છે. અને અંતર્યામીપણે
કરીને સર્વત્ર પૂર્ણ એવું જે સચ્ચિદાનંદ
બ્રહ્મ છે તે તો મૂર્તિમાન એવા જે પુરુષોત્તમ
ભગવાન તેનું તેજ છે. અને શ્રુતિએ પણ એમ
કહ્યું છે જે, ‘તે ભગવાન માયા સામું
જોતા હવા,’ અને જ્યારે જુએે ત્યારે તેને શું
એકલી આંખ્ય જ હોય ? હાથ-પગ પણ હોય;
માટે સાકાર રૂપનું પ્રતિપાદન થયું.
“અને વળી જેમ સમગ્ર જળ છે તેના જીવરૂપ જે
વરુણ તે પોતાના લોકને વિષે સાકાર છે ને જળ
નિરાકાર કહેવાય છે, અને જેમ અગ્નિની જે
જ્વાળા છે તે નિરાકાર કહેવાય છે અને
તેના દેવતા જે અગ્નિ તે અગ્નિ-લોકને વિષે
સાકાર છે, અને જેમ સમગ્ર તડકો તે નિરાકાર
કહેવાય છે ને સૂર્યના મંડળને વિષે જે સૂર્યદેવ
છે તે સાકાર છે, તેમ સચ્ચિદાનંદ જે બ્રહ્મ તે
નિરાકાર છે અને પુરુષોત્તમ જે ભગવાન તે
સાકાર છે અને એ સર્વત્ર પૂર્ણ એવું જે
સચ્ચિદાનંદ બ્રહ્મ તે પુરુષોત્તમ ભગવાનનું
તેજ છે.
“અને કોઈ એમ કહેશે જે, શ્રુતિમાં એમ કહ્યું છે
જે, ‘પરમેશ્વર તો કરચરણાદિકે રહિત છે ને
સર્વત્ર પૂર્ણ છે,’ તો એ જે શ્રુતિએ
કરચરણાદિકનો નિષેધ કર્યો છે તે તો માયિક
કર-ચરણાદિકનો નિષેધ કર્યો છે, અને
ભગવાનનો આકાર છે તે તો દિવ્ય છે પણ
માયિક નથી. અને અંતર્યામીપણે કરીને જીવ-
ઈશ્વરને વિષે વ્યાપક એવું જે પુરુષોત્તમ
ભગવાનનું બ્રહ્મરૂપ તેજ તે નિરાકાર છે તો પણ
જીવ-ઈશ્વર સર્વેને તેમના કર્મને અનુસારે
યથાયોગ્ય-પણે કર્મના ફળને દેવાને વિષે
નિયંતાપણું છે ને સાકારની પેઠે નિયંતારૂપ
ક્રિયાને કરે છે, માટે તે તેજને પણ સાકાર જેવું
જાણવું. એવી રીતે ભગવાન પુરુષોત્તમ
તો સદા સાકાર જ છે પણ નિરાકાર નથી અને જે
નિરાકાર કહે છે તે તો સમજતા નથી.”
॥ ઇતિ વચનામૃતમ્ ॥45॥

No comments:

Post a Comment